In ons land zijn er in de winter regelmatig pieken van hoge luchtverontreiniging (zgn. pollutiepieken) die gevolgen kunnen hebben voor onze gezondheid. Ze zijn hoofdzakelijk toe te schrijven aan een accumulatie van de verontreinigende stoffen (polluenten) afkomstig van uitlaatgassen van voertuigen, en in mindere mate van de verwarming van woningen en kantoorgebouwen en van industriële activiteiten. Pollutiepieken komen in de winter vooral voor van november tot maart, wanneer lage temperaturen, afwezigheid van wind en een thermische inversie verhinderen dat deze polluenten goed worden verspreid in de lucht. De kwaliteit van de lucht gaat er dan sterk op achteruit en wordt schadelijk. De pieken kunnen variëren in sterkte en in duur : van enkele uren tot enkele dagen.
Welke polluenten ?
De verontreinigende stoffen waarover het meestal gaat, zijn stikstofdioxide (NO2) en de microdeeltjes (PM2.5 en PM10). Deze stoffen bevorderen de ontwikkeling van ademhalingsstoornissen zoals astma en allerhande allergieën. Om meer te weten te komen over deze polluenten en de luchtkwaliteit surft u naar de website van IRCEL (Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu).
NO2- en PM10-index op dit ogenblik in Brussel (gegevens IRCEL)
| NO2 | |
| PM10 | 2 |
1 = uitstekend, 2 = zeer goed, 3 = goed, 4 = vrij goed, 5 = gewoon, 6 = middelmatig, 7 = ondermaats, 8 = slecht, 9 = zeer slecht, 10 = verschrikkelijk slecht.
De ozonpieken die we in de zomer kunnen waarnemen, verschillen sterk van de winterse pollutiepieken.
Dringende maatregelen bij pollutiepieken
Om de schadelijke gevolgen van een pollutiepiek op het leefmilieu en onze gezondheid tot een minimum te beperken, moeten we specifieke maatregelen treffen. Aangezien verontreinigingspieken beïnvloed worden door de weersomstandigheden, hangt hun voorspelbaarheid samen met de betrouwbaarheidstermijn van de weersvoorspellingen, en die bedraagt 48 uur. Vandaar de benaming “dringende maatregelen” : ze worden vastgelegd en toegepast binnen de tijdspanne van 48 uur die voorafgaat aan de piek. Deze maatregelen hebben tot doel de concentratie van de verontreinigende stoffen in de lucht te verminderen en de piek te vermijden. Ze zijn opgesplitst in 3 afzonderlijke interventieniveaus afhankelijk van de duur en de intensiteit van de piek die men wil vermijden.
Een verkeersverbod, de efficiëntste van de dringende maatregelen
De microdeeltjes en de stikstofdioxiden, die aan de oorsprong liggen van de pollutiepieken, worden hoofdzakelijk uitgestoten door het autoverkeer, het energieverbruik van de gebouwen en (in mindere mate) de industriële sector. Uit statistische waarnemingen blijkt dat bij luw verkeer (bijvoorbeeld in het weekend) de concentratie van deze verontreinigende stoffen in de lucht veel lager is vergeleken met de gemiddelden gedurende de week. Het transport vormt dus de belangrijkste hefboom om snel in te grijpen op het vlak van de kwaliteit van de omgevingslucht. Daarom heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een besluit aangenomen dat, bij vervuilingspieken, noodmaatregelen invoert die betrekking hebben op een rationalisering of een vermindering van het verkeer.
Voorkomen is beter dan genezen
De dringende maatregelen zijn alleen bedoeld om een tijdelijke toestand aan te pakken. Ze kunnen de luchtkwaliteit niet structureel verbeteren. De beste manier om de verontreinigingspieken te bestrijden, is door een aanpassing van ons gedrag het hele jaar door :
- Zo vaak mogelijk kiezen voor zachte mobiliteit (openbaar vervoer, fiets, wandelen, carpoolen, enz.) ;
- De auto niet gebruiken voor korte trajecten ;
- Kiezen voor een soepel rijgedrag ;
- De woning of werkplaats beter isoleren en minder verwarmen.
Kleine gebaren, die iedereen ten goede komen en die ons individueel comfort op geen enkele manier schaden. Bovendien bestaan er tal van steunmaatregelen in het Brussels Gewest.
Klik hier om te weten te komen hoe de luchtkwaliteit in Brussel op duurzame wijze kan worden verbeterd.
